O soczewkach

W dziale tym znajdziesz niezbędne informacje na temat soczewek kontaktowych niezależnie od tego, czy zastanawiasz się nad ich wypróbowaniem czy nosisz je od dłuższego czasu.

Soczewki kontaktowe to miękkie, ultra cienkie dyski optyczne zakładane bezpośrednio na oko. Główne typy wytwarzanych obecnie soczewek kontaktowych to soczewki twarde i miękkie, mogące zastępować okulary, a nawet podkreślać lub zmieniać kolor oczu.

Zdecydowana większość sprzedawanych soczewek kontaktowych to soczewki miękkie. Swoją nazwę zawdzięczają specjalnym właściwościom tworzyw, zawierających od 36% do 70% wody. Dzięki temu pozostają one przez cały czas bardzo miękkie i elastyczne oraz zapewniają wysoką gazoprzepuszczalność, umożliwiając swobodny przepływ tlenu do gałki ocznej.

Soczewki kontaktowe może nosić prawie każdy (przeciwwskazane są dla około 5% ludzi, o czym w dalszej części). Najczęściej zaczynamy je nosić w wieku młodzieńczym, niemniej jednak mogą być aplikowane nawet małym dzieciom.

Podstawowe zalety noszenia soczewek kontaktowych to:
* umożliwienie widzenia bocznego
* większe pole widzenia
* lepsza ocena odległości
* nie zaparowują
* są odporne na deszcz
* pozwalają na noszenie okularów przeciwsłonecznych
* pozwalają na swobodne uprawianie sportu
* dzięki nim można zmienić kolor oczu

Soczewki kontaktowe możemy podzielić na kilka kategorii.

Ze względu na zastosowanie soczewek możemy wyróżnić soczewki korekcyjne: sferyczne, toryczne i progresywne, oraz soczewki kosmetyczne: podkreślające lub zmieniające kolor oczu.

Uwzględniając tryb noszenia możemy wybierać między soczewkami przeznaczonymi do noszenia w trybie dziennym lub w trybie ciągłym, czyli dzień i noc.

Biorąc pod uwagę kryterium częstości wymiany soczewek do wyboru mamy soczewki jednodniowe, dwutygodniowe, miesięczne oraz kwartalne.

Sferyczne (zwykłe) soczewki kontaktowe

Ten typ soczewek jest stosowany do korekcji podstawowych wad wzroku, takich jak krótko i dalekowzroczność. Dzięki najnowszym technologiom pozwalają one korygować ostrość widzenia nawet od -25D do +25D. Soczewki sferyczne są najczęściej produkowanym typem soczewek.

Toryczne soczewki kontaktowe

Soczewki toryczne przeznaczone są dla osób z astygmatyzmem. Korygując zniekształcenia spowodowane tą wadą wzroku jednocześnie korygują ostrość widzenia spowodowaną krótko lub dalekowzrocznością.

Progresywne soczewki kontaktowe

Są to soczewki dwuogniskowe, służące do korekcji presbiopii (starczowzroczności). Wada ta pojawia się u każdej osoby po 45 roku życia i powoduje konieczność używania okularów do czytania. Soczewki dają ostry obraz obrazów dalekich i bliskich jak również obszarów pośrednich, co jest możliwe dzięki płynnej zmianie mocy wewnątrz soczewki, określanej jako progresywny dodatek mocy.

Soczewki kosmetyczne

Kolorowe soczewki kontaktowe możesz stosować niezależnie od tego, czy potrzebujesz korekcji wzroku lub czy nosisz soczewki na co dzień.

Dla osób z jasnym kolorem oczu przeznaczone są soczewki podkreślające ich naturalny kolor tęczówki, a także soczewki całkowicie zmieniające ich kolor. Do osób z naturalnie ciemnymi oczami skierowane są soczewki całkowicie zmieniające kolor oczu.

Soczewki przeznaczone do noszenia w trybie dziennym

W trybie dziennym soczewki nosi się w ciągu dnia przez 6 do 14 godzin. Zdejmuje się je przed snem, czyści, dezynfekuje i zakłada następnego dnia. Po upłynięciu czasu użytkowania soczewek, np. dwóch tygodni, wyrzuca się je i wymienia na nową parę.

Soczewki przeznaczone do noszenia w trybie ciągłym (elastycznym)

Ten rodzaj soczewek przeznaczony jest do noszenia bez przerwy, nawet podczas snu. W zależności od rodzaju nosi się je do 30 dni i nocy.

Na komfort noszenia bardzo duży wpływ ma materiał, z którego zrobione są soczewki. Wpływa on na ich trwałość i co za tym idzie na długość czasu noszenia. Biorąc pod uwagę miękkie soczewki kontaktowe uwzględnia się dwa czynniki: stopień uwodnienia i przepuszczalność tlenu. Wyższy poziom uwodnienia wpływa na lepsze nawilżanie oka zapobiegając nadmiernemu przyleganiu (przylepianiu) soczewki do oka. Z drugiej jednak strony wraz ze wzrostem uwodnienia soczewki zwiększa się jej podatność na opłaszczanie osadem białkowym i odwodnienie, a więc zmniejsza się jej trwałość.

W związku z koniecznością oddychania oka ważne jest także, by stopień przepuszczalności powietrza był odpowiednio wysoki.

Częstość wymiany jest powiązana z właściwościami oraz wydatkami ponoszonymi na zakup nowych soczewek. Częściej wymieniając soczewki częściej musimy ponosić koszt ich zakupu, dlatego należy znaleźć kompromis pomiędzy właściwościami soczewek i zależną od nich ceną. Obecnie możemy wybierać między soczewkami:
* jednodniowymi
* dwutygodniowymi
* miesięcznymi
* kwartalnymi

W ostatnich latach dokonał się ogromny postęp w tej dziedzinie. Miękkie soczewki kontaktowe są niezwykle cienkie, elastyczne, doskonale utrzymują wilgoć i zapewniają odpowiedni przepływ tlenu do oka, natomiast unikalne materiały użyte do produkcji umożliwiają znakomite dopasowanie do kształtu gałki ocznej. To wszystko sprawia, że soczewki kontaktowe są niezwykle komfortowe w użyciu i pozwalają szybko zapomnieć, że się je nosi.

Nieprawda! Jest to fizycznie niemożliwe, aby soczewka mogła się przemieścić za oko. Spojówka zawija się pod powieką, dlatego też soczewka nie może ześlizgnąć się z przedniej części gałki ocznej.

W rzeczywistości jest wręcz odwrotnie. Soczewki kontaktowe zakłada się na rogówkę, dlatego korygują wadę wzroku bezpośrednio z poziomu oka, a nie – jak w przypadku okularów – z odległości 1-2cm. Soczewki poruszają się wraz z gałką oczną, dlatego zapewniają szersze pole widzenia niż okulary. Ponadto soczewki nie zaparowują, nie zsuwają się z oczu, a deszcz nie ma na nie wpływu.

W przypadku nowoczesnych, powszechnie stosowanych miękkich soczewek kontaktowych jest to niemożliwe. Mogło się tak zdarzyć w przypadku używania twardych soczewek.

Jest to uczucie pojawiające się u większości osób, które nigdy nie nosiły soczewek, niemniej jednak bardzo szybko zanika. Gdy dowiesz się jak prawidłowo zakładać i zdejmować soczewki przekonasz się, że nie było powodu do obaw. W końcu miliony ludzi na całym świecie używa soczewek kontaktowych, spróbuj sam!

W przypadku soczewek kontaktowych wiek nie ma znaczenia. Wiele nastolatków, a także dzieci, nosi soczewki. Najważniejsze jest, aby właściwie i odpowiedzialnie je pielęgnować.

Niewłaściwe czyszczenie i pielęgnacja soczewek kontaktowych mogą wpłynąć na pojawienie się infekcji. Natomiast przestrzegając zaleceń dotyczących noszenia i pielęgnacji ryzyko infekcji jest naprawdę minimalne.

Soczewki kontaktowe przeznaczone do noszenia w trybie dziennym wymagają prawidłowej pielęgnacji i dezynfekcji. Codzienne pielęgnowanie soczewek jest konieczne dla bezpiecznego i wygodnego ich noszenia. Podstawowe etapy pielęgnacji to:
* przemywanie
* czyszczenie
* dezynfekcja

Do pielęgnacji soczewek można stosować płyny, należące do jednego z dwóch grup systemów pielęgnacyjnych:
* systemy jednostopniowe to najnowocześniejsze systemy pielęgnacyjne. Wykorzystują jeden wielo-funkcyjny płyn spełniający funkcje czyszczenia, dezynfekcji i odbiałczania soczewek. W tym samym płynie również przechowujemy soczewki.
* systemy dwustopniowe natomiast zawierają płyn do przechowywania, płyn do czyszczenia oraz tabletki do odbiałczania.

Należy unikać mieszania różnych płynów do dezynfekcji, używania ponownie raz użytej porcji płynu, a także stosowania płynu po terminie ważności. Trzeba pamiętać, że do pielęgnacji soczewek wolno używać tylko specjalnie do tego przeznaczone płyny. Nigdy nie płucz soczewek wodą z kranu, ponieważ zanieczyszczenia mogą spowodować zakażenie lub urazy oka.

Problemy pojawiają się zwykle w wyniku zaniedbania zasad higieny przez pacjenta lub niestosowania się do zaleceń specjalisty. Niezwykle rzadko zdarzają się powikłania niezależne od pacjenta. Są to zwykle objawy chwilowe, takie jak: dyskomfort, zaczerwienienie, obrzęki, nadmierne łzawienie, chwilowe pogorszenie widzenia, pieczenie, swędzenie lub kłucie, które ustępują po zdjęciu soczewek z oka. Nie należy ich jednak lekceważyć i skontaktować się niezwłocznie ze specjalistą.

Zakładając i zdejmując soczewki stosuj się do poniższych zaleceń:
* Przed zakładaniem i zdejmowaniem soczewek z oka dokładnie umyj ręce i osusz ręcznikiem, który nie zostawia włókien lub ręcznikiem papierowym. Unikaj mydeł natłuszczających i nawilżających, bo źle wpływają na soczewki
* Aby uniknąć pomyłki zawsze zakładaj i zdejmuj soczewki w odpowiedniej kolejności, zaczynając np. od prawego oka
* Po zdjęciu soczewki obejrzyj ją i upewnij się, że jest czysta i nieuszkodzona

Zakładanie:
* Umieść soczewkę na opuszce palca wskazującego ręki dominującej
* Drugą ręką przytrzymaj górną powiekę i odciągnij dolną, używając odpowiednio palca wskazującego i kciuka
* Skieruj wzrok ku górze i delikatnie umieść soczewkę na dolnej części białkówki. Lusterko pomoże Ci skoordynować ruchy rąk
* Puść powoli powieki, zamknij na chwilę oczy i zamrugaj kilkakrotnie by wyśrodkować soczewkę na oku
* Soczewka sama układa się na środku oka i nie zdarza się, by utkwiła w innej części oka
* Jeżeli zdarzy się, że podczas noszenia soczewka przesunie się na oku, przesuń ją delikatnie uciskając brzeg dolnej lub górnej powieki lub zamknij powiekę i delikatnie wmasuj soczewkę na prawidłową część oka

Zdejmowanie:
* Skieruj wzrok ku górze i przesuń do dołu dolną powiekę używając środkowego palca
* Palec wskazujący lekko przyłóż do dolnej krawędzi soczewki
* Zsuń soczewkę w dół na dolną część białkówki oka
* Delikatnie ściśnij (uszczypnij) soczewkę palcem wskazującym i kciukiem i zdejmij ją z oka
* Umieść soczewkę w pojemniczku
* Powtórz czynność dla drugiej soczewki

Podstawowe rady dla noszących soczewki kontaktowe:
* Przechowuj soczewki w przeznaczonym do tego pojemniczku, utrzymuj go w czystości i co jakiś czas wymieniaj (na przykład wraz z zakupem nowej butelki płynu)
* Nie przekraczaj zalecanego terminu wymiany soczewek
* Nie śliń soczewek i nie używaj preparatów do zwilżania soczewek, które nie są do tego przeznaczone
* Nigdy nie dotykaj soczewki paznokciami
* Zaleca się zdejmowanie soczewek, jeżeli spodziewasz się kontaktu z trującymi lub drażniącymi oparami.
* Nigdy nie zakładaj soczewki uszkodzonej (zarysowanej, wyszczerbionej)
* Należy bezwzględnie unikać spania całą noc w soczewkach, które nie zostały do tego przystosowane
* Czyszczenie soczewek należy przeprowadzać regularnie, gdyż nawet niewidoczne gołym okiem osady stają się siedliskiem drobnoustrojów.

Generalnie soczewki kontaktowe nosić może każdy, niezależnie od wieku, ale konieczna jest dbałość o higienę i dyscyplina pacjenta. Przeciwwskazania zabraniające noszenia soczewek to przede wszystkim: zapalenie spojówek, zespół suchego oka, jednooczność, znieczulenie rogówki, a także brak współpracy i strach przed założeniem soczewki na oko. Szacuje się, że około 5% ludzi nie może nosić soczewek kontaktowych.